Een batterij produceert geen energie: ze verschuift die in de tijd en stelt haar binnen enkele seconden ter beschikking van het net. Uit die twee vermogens komen al haar inkomsten voort. Welke dat zijn en hoe zwaar elk weegt, hangt af van waar ze is aangesloten.
Twee manieren om geld te verdienen
Er zijn twee heel verschillende modellen:
- Aangesloten op het net (standalone of naast een hernieuwbare installatie): verkoopt op de elektriciteitsmarkten. De inkomsten komen uit arbitrage, balanceringsdiensten en, zodra die er is, capaciteit.
- Achter de meter (een industrieel bedrijf, een landbouwbedrijf, een gebouw): verkoopt niet, maar bespaart. Verlaagt het gecontracteerd vermogen, koopt in de goedkope periodes en benut de eigen PV-installatie beter.
1. Arbitrage: goedkoop kopen, duur verkopen
De day-aheadmarkt (OMIE) bepaalt een prijs voor elk uur van de volgende dag. Met zoveel zonne-energie keldert de prijs rond het middaguur en schiet hij bij zonsondergang omhoog. Een batterij laadt in het dal en ontlaadt op de piek.
- Laden
- 13:00–15:00
- Ontladen
- 20:00–22:00
- Benutbare spread
- 232 €/MWh
Laten we die dag doorrekenen voor een batterij van 1 MW en 2 MWh, met een round-trip-rendement van 88%. Ze koopt 2 MWh tegen 20,1 €/MWh en verkoopt 1,76 MWh tegen 251,7 €/MWh: een brutomarge van ongeveer € 403 in één enkele cyclus.
Illustratieve berekening. Eén enkele dag in september met een groot prijsverschil. Er zijn dagen met veel kleinere verschillen, en van die marge moeten nog nettarieven, representatiekosten en degradatie worden afgetrokken. De werkelijke jaaromzet volgt uit de som van alle 365 dagen, niet uit een vermenigvuldiging van de beste.
Naast de day-aheadmarkt zijn er de intradaymarkt en de continue markt, waar de batterij haar positie kan bijstellen wanneer de zonneprognose of de vraag verandert. Die flexibiliteit benut een goed EMS.
2. Balanceringsdiensten: stabiliteit in ruil voor geld
Red Eléctrica moet als systeembeheerder vraag en aanbod elke seconde in evenwicht houden. Daarvoor koopt het balanceringsdiensten in bij wie snel vermogen kan op- of afregelen. Een batterij reageert in milliseconden en is daardoor zeer concurrerend.
- Secundaire regeling (aFRR): u wordt betaald voor gereserveerde vermogensband en daarnaast voor de geactiveerde energie.
- Tertiaire regeling (mFRR): handmatige activeringen om het evenwicht binnen enkele minuten te herstellen.
- Technische beperkingen: aanpassingen vanwege lokale netproblemen.
Om deel te nemen moet de installatie de prekwalificatietests van de systeembeheerder doorstaan en handelen via een marktpartij. Systemen van meer dan 5 MW moeten bovendien aan een controlecentrum zijn gekoppeld en realtime telemetrie versturen, zoals vereist door het RD 917/2025.
Dezelfde batterij kan om tien uur 's ochtends vermogensband voor het net reserveren en om negen uur 's avonds energie verkopen.
3. Capaciteit: betaald worden om beschikbaar te zijn
Een capaciteitsmechanisme betaalt per beschikbare megawatt vast vermogen op momenten van spanning in het systeem, of dat vermogen nu wordt gebruikt of niet. Het is een stabielere inkomstenbron dan de vorige en zeer gewaardeerd door wie het project financiert. In Spanje is het nog in behandeling; zodra er veilingen worden uitgeschreven, zijn operationele batterijen natuurlijke kandidaten.
4. Achter de meter: besparen is ook verdienen
Bij een bedrijf verkoopt de batterij niet aan het net, maar het effect op de winst-en-verliesrekening is net zo reëel:
- Gecontracteerd vermogen: door pieken af te vlakken (peak shaving) kunt u minder vermogen contracteren en overschrijdingen vermijden.
- Tariefperiodes: laadt in de goedkope periodes (P6) en ontlaadt in de dure (P1–P2).
- Eigen verbruik: slaat het zonne-overschot op dat anders zou worden weggegeven of goedkoop verkocht.
- Diesel: waar een aggregaat staat, vermindert de batterij het aantal draaiuren.
In dat voorbeeld is de grootste post niet arbitrage, maar de diesel die niet meer wordt verbrand. Daarom begint elke studie met de energierekening en het verbruiksprofiel, niet met de omvang van de batterij.
Inkomsten stapelen: het werk van het EMS
De inkomstenbronnen sluiten elkaar niet uit: ze worden gecombineerd. De moeilijkheid zit erin om uur na uur te bepalen welk gebruik het meest oplevert zonder het volgende in gevaar te brengen. Dat is wat een EMS doet: het voorspelt prijzen, productie en verbruik, en verdeelt de capaciteit van de batterij over arbitrage, diensten en eigen verbruik.
Het EMS beschermt ook de asset. De LFP-cellen van 314 Ah die we integreren, halen ongeveer 8.000 cycli met behoud van 70% van hun capaciteit; elke cyclus kost levensduur, en een cyclus die maar een paar euro oplevert, loont misschien niet. Beslissen wanneer de batterij niet cyclt, hoort ook bij het rendement.
Live data
We publiceren elke dag hoeveel een batterij op de Spaanse markt zou hebben verdiend met de echte prijzen: arbitrage per opslagduur, prijsverschillen, historische data en prognoses.